VCA-MAX of Veiligheidsladder Niveau 3

Voor NOA-leden die werken voor grotere aannemers, of actief zijn op grotere projecten, wordt de Governance Code voor Veiligheid in de Bouw steeds vaker relevant. Op dit moment wordt onderzocht of VCA-MAX als gelijkwaardig alternatief voor SCL niveau 3 kan worden erkend. Dat zou betekenen dat bedrijven mogelijk kunnen kiezen tussen certificering volgens de Veiligheidsladder óf VCA-MAX. Een definitief besluit hierover wordt binnenkort verwacht.

Wat houdt Veiligheidsladder niveau 3 in?

De Veiligheidsladder is ontwikkeld om niet alleen naar regels en procedures te kijken, maar vooral naar veiligheidsgedrag en veiligheidscultuur binnen een bedrijf. Niveau 3 geldt daarbij als het basisniveau dat opdrachtgevers steeds vaker verlangen.

Bij niveau 3 moet een bedrijf aantonen dat:

• veilig werken structureel aandacht krijgt;
• medewerkers actief betrokken worden bij veiligheid;
• risico’s bespreekbaar zijn op de werkvloer;
• leidinggevenden veiligheid zichtbaar uitdragen;
• incidenten en bijna-ongevallen worden gemeld en besproken;
• veiligheid onderdeel is van dagelijkse werkprocessen.

Het gaat dus nadrukkelijk verder dan alleen een VCA-checklist of toolboxmeeting. De organisatie moet laten zien dat veilig en gezond werken daadwerkelijk leeft binnen het bedrijf.

Mogelijk keuze tussen SCL en VCA-MAX

Veel afbouwbedrijven beschikken al over een VCA-certificaat. Daarom wordt nu gekeken of VCA-MAX als alternatief kan dienen voor Veiligheidsladder niveau 3. VCA-MAX is een uitbreiding op het bestaande VCA-systeem en richt zich - net als de Veiligheidsladder - nadrukkelijk op veiligheidsgedrag, cultuur en leiderschap. Volgens Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) moet VCA-MAX beter aansluiten op de praktijk van mkb-bedrijven in de bouw. Als VCA-MAX daadwerkelijk wordt erkend, ontstaat voor bedrijven mogelijk een keuze:

• certificeren volgens de Veiligheidsladder/SCL niveau 3;
• of werken met VCA-MAX als gelijkwaardig alternatief.

Voor VCA-gecertificeerde bedrijven zou dat aantrekkelijk kunnen zijn, omdat zij dan kunnen voortbouwen op hun bestaande structuur.

Nog geen definitief besluit

Op dit moment is Veiligheidsladder niveau 3 nog het formele bewijsmiddel binnen ViA (Veiligheid in Aanbestedingen). De Governance Code Veiligheid in de Bouw onderzoekt momenteel of VCA-MAX hieraan gelijkwaardig kan worden verklaard.

Totdat daar een definitief besluit over is genomen, blijft SCL-certificering de formele standaard.

Coulanceregeling

Bedrijven die een opdracht gegund krijgen waarvoor niveau 3 vereist is, krijgen na gunning nog 90 dagen de tijd om aan te tonen dat zij aan de eis voldoen. Voorwaarde is wel dat er al een auditafspraak gepland staat met een certificerende instelling.

Ook lichtere variant voor mkb

Voor kleinere organisaties is er SCL Light. Deze variant is bedoeld voor bedrijven met ongeveer 5 tot 50 medewerkers en moet certificering beter uitvoerbaar maken voor mkb-bedrijven.

Nieuwe VCA-versie vanaf 1 juli 2026

Daarnaast treedt per 1 juli 2026 een vernieuwde versie van VCA in werking (VCA 2026/6.1). Daarin komt meer aandacht voor:

• veiligheidscultuur;
• leiderschap;
• risicobewustzijn;
• naleving van wet- en regelgeving.

Voor bestaande VCA-gecertificeerde bedrijven betekent dit dat audits vanaf die datum volgens de nieuwe eisen worden uitgevoerd.