aangesloten bij NOA
Langdurig verzuim: voorkom dure missers
Een werknemer meldt zich ziek. In de meeste gevallen volgt herstel en een terugkeer naar het werk. Maar wat als het verzuim langer duurt? Of als er twijfel ontstaat over de ziekmelding? Tijdens de HR-bijeenkomst van Sector Grootbedrijven werd duidelijk dat de regels complex zijn en een verkeerde stap grote financiële gevolgen kan hebben.
Arbeidsrecht advocaat Jack Damen trapte de bijeenkomst af met een actuele casus: “Nederland speelt op zondagavond laat een wedstrijd op het WK. Maandagochtend meldt een werknemer zich ziek. De werkgever trekt de ziekmelding in twijfel. Maar wat nu?” Direct ontstond een levendige discussie en werd duidelijk dat een werkgever een ziekmelding niet mag beoordelen. “Dat kan alleen een bedrijfsarts”, legde Damen uit. “Maar veel Arbodiensten kunnen pas na een paar weken een controle doen en dan is de werknemer allang weer aan het werk. Toch mag loondoorbetaling alleen worden stopgezet als een bedrijfsarts concludeert dat een werknemer niet arbeidsongeschikt is en de werknemer vervolgens niet verschijnt op het werk.”
Loonopschorting of loonstop?
Het voorbeeld was voor Damen de aanleiding om uit te leggen wat het verschil tussen loonopschorting en loonstopzetting is, want in de praktijk ziet hij dat deze begrippen regelmatig door elkaar worden gehaald. Loonopschorting kan worden toegepast wanneer een werknemer niet voldoet aan controlevoorschriften. Bijvoorbeeld wanneer hij niet verschijnt bij de bedrijfsarts. Loonstopzetting gaat verder. Die kan worden ingezet wanneer een werknemer onvoldoende meewerkt aan zijn re-integratie, of passend werk weigert. Het verschil lijkt klein, maar juridisch is het essentieel. Als werkgever moet je eerst schriftelijk waarschuwen voordat je een dergelijke maatregel toepast.
Langdurige ziekte
Hoewel ‘voetbalkaters’ irritant zijn - ook voor de collega’s die wél hun verantwoordelijkheid nemen en gewoon fris en fruitig op het werk verschijnen - ging de bijeenkomst vooral over langdurige ziektegevallen en alle stappen die dan in het kader van de wet Poortwachter genomen moeten worden. Het loon van een zieke werknemer moet twee jaar worden doorbetaald en zowel werkgever als werknemer hebben de verplichting om aan re-integratie te werken. Soms is passend werk mogelijk, maar een werknemer die fysiek ‘op is’ kun je niet meer naar de bouwplaats terugsturen. Na 104 weken ziekte volgt dan normaal gesproken een WIA-beoordeling.
Na twee jaar ziekte houdt het niet op
Jack Damen en Bernie van Megen gaven praktijkvoorbeelden waar werkgevers mee te maken kunnen krijgen. Steeds vaker zien ze dat zieke werknemers voor minder dan 35 procent arbeidsongeschikt worden verklaard. Dat komt omdat het UWV conform de WIA moet beoordelen en dan wordt niet naar de oude functie gekeken, maar naar wat een werknemer in theorie nog wél kan verdienen. Tegelijkertijd zijn de beperkingen van de werknemer dusdanig dat terugkeer in de oorspronkelijke functie niet te doen is, maar wordt er geen WIA-uitkering betaalt. Dan ontstaan vaak ingewikkelde vraagstukken over passend werk, loonwaarde en eventuele beëindiging van het dienstverband.
Sneldiagnostiek
Tijdens de bijeenkomst werd meerdere keren gewezen op het belang van een goede medische onderbouwing. Pre-Sense heeft hiervoor voor medewerkers in de afbouw sneldiagnostiek ontwikkeld. Hierbij wordt vroegtijdig gekeken naar de medische situatie en de belastbaarheid van een werknemer. Hierdoor ontstaat meer duidelijkheid over de kans op herstel, duurzame inzetbaarheid en de verwachte uitkomst van een eventuele WIA-beoordeling.
Orthopedische Expertise
Een andere dienst van Pre-Sense is orthopedische expertise: werknemers, die problemen hebben met botten, gewrichten, spieren of pezen krijgen een uitgebreid onderzoek om enerzijds de functionele beperkingen vast te stellen en anderzijds de benutbare mogelijkheden te onderzoeken. Voor werkgevers kan dit helpen om tijdig een realistisch re-integratieplan op te stellen en onnodige discussies met UWV te voorkomen.
60-plusregeling
Voor oudere werknemers die langdurig arbeidsongeschikt raken, kan de 60-plusregeling een belangrijke rol spelen bij het beperken van financiële risico's. Bernie van Megen benadrukte dat, zolang de regeling nog niet afgeschaft is (want daar debatteert de Kamer wel regelmatig over), werkgevers en werknemers de mogelijkheden van deze regeling moeten benutten. Een verzekeringsarts en arbeidsdeskundige van het UWV doen dan een versnelde WIA-beoordeling, waarmee arbeidsongeschikte werknemers een WGA 80-100 uitkering kunnen krijgen tot aan hun pensioengerechtigde leeftijd.
UWV onder druk
Een terugkerend onderwerp was de grote druk op het UWV. Werkgevers ervaren ook flinke verschillen tussen regio's en vestigingen. “Let extra goed op bij de UWV-kantoren in Eindhoven, Doetinchem en Dordrecht”, meldde Bernie. Er zijn lange wachttijden én achteraf doorgevoerde correcties. Het is belangrijk om dossiers zorgvuldig op te bouwen en tijdig expertise in te schakelen. Zowel werkgever als werknemer kunnen benadeeld worden als er niet tijdig en slim gehandeld wordt.
Transitievergoeding
Een actueel aandachtspunt is de compensatieregeling voor transitievergoedingen bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Werkgevers kunnen momenteel nog compensatie aanvragen voor betaalde transitievergoedingen. Het kabinet heeft echter aangekondigd deze regeling te willen beperken. Er gaan ook geruchten dat vanwege bezuinigingen het max dagloon met 20% moet worden verlaagd. En dan staat ook nog het voornemen om de IVA af te schaffen in het regeerakkoord. Jack Damen en Bernie van Megen volgen deze discussie voor de sector uiteraard op de voet.
Voorkomen goedkoper dan genezen
Wie bij langdurig verzuim te laat schakelt, loopt het risico op extra loonkosten, discussies met UWV en langdurige juridische procedures. Vroegtijdige diagnostiek, deskundige begeleiding en een goed dossier zijn daarom geen luxe, maar een investering die zich vaak terugverdient.
