Wegwaaiend polystyreen bij gevelisolatie

Voor bouwwerkzaamheden geldt onder het Besluit bouwwerken leefomgeving een specifieke zorgplicht. Degene die bouwwerkzaamheden uitvoert of laat uitvoeren, moet maatregelen nemen die redelijkerwijs gevraagd kunnen worden om gevaar voor gezondheid of veiligheid in de directe omgeving te voorkomen. IPLO noemt daarbij expliciet de directe omgeving van bouwwerkzaamheden.

Er is geen wettelijke norm die bepaalt hoeveel polystyreenbolletjes maximaal mogen wegwaaien. De beoordeling draait vooral om de vraag of een bedrijf aantoonbaar zorgvuldig werkt en redelijke maatregelen neemt om verspreiding te voorkomen of te beperken.

Wat is het risico voor een gevelisolatiebedrijf?

Een toezichthouder kijkt niet alleen of er ergens één bolletje ligt. Het gaat vooral om de beheersing van het werkproces. Het risico neemt toe als zichtbaar is dat EPS-deeltjes zich verspreiden naar aangrenzende percelen, openbaar gebied, groen, water of straatkolken en er geen passende maatregelen zijn getroffen. Mogelijke gevolgen zijn een waarschuwing, een opdracht om direct op te ruimen, aanvullende eisen aan de werkwijze, een last onder dwangsom, en in de praktijk zelfs boetes voor het plegen van een milieudelict. Klachten van omwonenden, foto’s van verspreid materiaal en het ontbreken van een duidelijke werkinstructie kunnen bij een controle tegen het bedrijf werken.

Praktisch: wat kun je regelen?

Neem vooraf maatregelen. Alleen achteraf opruimen is kwetsbaar. Zorg dat de werkplek zo is ingericht dat vrijgekomen EPS-deeltjes direct worden opgevangen en niet kunnen verwaaien.

1. Werk afgeschermd
   Gebruik waar nodig steigergaas, schermdoek, folie, zeil of andere afscherming. Let vooral op open hoeken, steigerkoppen en situaties met windval langs gevels.
2. Vang materiaal direct op
   Schuur of rasp bij voorkeur boven opvangfolie of een zeil. Voorkom dat deeltjes op straat, in tuinen, in groenstroken of in kolken terechtkomen.
3. Pas de werkwijze aan bij wind
   EPS-deeltjes zijn zeer licht. Ook bij beperkte wind kunnen ze zich verspreiden. Als beheersing niet meer mogelijk is, pas dan de methode aan of stel het schuren tijdelijk uit.
4. Ruim tussentijds op
   Wacht niet tot het einde van de dag. Ruim tijdens de werkzaamheden regelmatig op, zeker bij werk in woonwijken, langs openbare wegen of bij water.
5. Controleer het werkvak aan het einde van de dag
   Controleer stoep, tuin, steiger, groenstrook, kolken en directe omgeving. Leg zo nodig vast dat het werkvak schoon is achtergelaten.
6. Voer EPS-resten gescheiden af
   Vrijgekomen EPS- of polystyreendeeltjes moeten als bedrijfsafval worden verzameld en ordelijk worden afgevoerd.

Leg de werkwijze vast

Zorg voor een korte interne werkinstructie voor het schuren, raspen en op maat maken van EPS-platen bij buitengevelisolatie. Neem daarin op:

• welke afscherming wordt gebruikt;
• hoe EPS-deeltjes worden opgevangen;
• wanneer tussentijds wordt opgeruimd;
• wat de werkwijze is bij wind;
• wie de eindcontrole uitvoert;
• hoe het afval wordt ingezameld en afgevoerd.

Laat medewerkers deze instructie kennen en toepassen. Bij risicovolle locaties, zoals woonwijken, openbare ruimte of werk langs water, is het verstandig foto’s te maken van de ingerichte werkplek en de schone oplevering van het werkvak.

Waar let een toezichthouder op?

Bij een controle kan onder meer worden gekeken naar: