Vraag- en antwoordspel
Alle afbouwbedrijven
aangesloten bij NOA
28 april 2020

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)

In het vorige nummer van Afbouwzaken gaven we u een inkijkje in de vragen en antwoorden over de Wkb op een bijeenkomst van NOA Sector Grootbedrijven. Keimpe Stroop, de 1e kwaliteitsborger van het KiK kwaliteitsborgingsinstrument ging onvoorbereid de uitdaging aan. Hierdoor ontstond een apart inkijkje in hoe de kwaliteitsborging op de bouw in de toekomst zal gaan functioneren. Hoewel de invoering van de Wkb waarschijnlijk wordt uitgesteld, onderstaand toch de bewerking van het tweede deel van het vraag- en antwoordspel.

Wat is een borgingsplan?

Een voorafgaand aan het werk door een kwaliteitsborger opgesteld plan waarin is aangegeven op welke punten tijdens het bouwproces bewijsstukken dienen te worden verzameld. Dit borgingsplan moet voldoen aan de daaraan gestelde eisen in het instrument. De kwaliteitsborger zal vaak samen met de bouwer het borgingsplan maken. In het borgingsplan staat vermeld wie wat moet documenteren. Omdat de afbouwwerkzaamheden vaak pas later op de bouw worden uitgevoerd, kan in het kwaliteitsborgingsplan staan dat dit later wordt gereguleerd.

Waar moet dat borgingsplan aan voldoen? Ligt dat naast het bestek?

Er staat nergens hoe het borgingsplan er exact uit moet zien, maar het moet worden opgesteld op basis van een risicobeoordeling. Er is niet bepaald wie het borgingsplan maakt. Het borgingsplan moet voor aanvang van de bouw gereed zijn en vier weken voor aanvang van de bouw aan de gemeente worden verstrekt. Het werk moet wel altijd binnen bouwbesluiteisen vallen. Anders wordt er na afloop geen verklaring van de borger afgegeven.

Wat verlangt de kwaliteitsborger?

Er zijn productbeschrijvingen of bijvoorbeeld attesten. Deze schrijven een bepaalde detaillering en/of werkwijze voor. Als daaraan voldaan is en dat kan achteraf worden aangetoond dan is het goed. Een foto an sich zegt daarbij niet altijd voldoende. Er moet sluitend bewijs zijn. Wijzigingen ten opzichte van het plan moeten ook geborgd worden!

Is alle nodige kennis in een persoon (de kwaliteitsborger) te verenigen?

Nee, dit hoeft ook niet. In de meeste gevallen zijn kwaliteitsborgers organisaties met medewerkers. Kennis van normen en beproevingsmethoden zijn van belang, niet over de toepassing ervan. Daar zijn andere mensen voor.

Onder druk is alles vloeibaar. Wat als de aannemer de onderaannemer dwingt bij slechte klimatologische omstandigheden toch te gaan werken?

Als u toch aan de gang gaat, neemt u een risico. Waarschuwen en vastleggen is dan een must. Maar het geeft geen vrijwaring voor toekomstige problemen, zeker niet bij particuliere opdrachtgevers. Als u kwaliteit levert, is er weinig te duchten. Het systeem heeft een zelfreinigend effect. Die prikkel zal door de wet gestimuleerd worden. Ga na waar de risico’s liggen. Indien u aan de gang gaat terwijl de condities niet goed zijn, stop dan met werken. Waarschuw schriftelijk. Zaken elke dag protocolleren. Bij afwijkingen: onderneem actie! Doet u dit niet dan kunt u in de problemen komen.

Komt er een anoniem meldingspunt voor bedrijven die er een potje van maken?

Men denkt aan een benchmark systeem, vergelijkbaar met Zoover!

Wat is en doet de toelatingsorganisatie?

Deze gaat toezien op de werking van het stelsel. Dat wil zeggen de instrumenten toetsen en reality checks op de bouwplaats doen. Bouwer en afbouwer krijgen hier niet mee te maken, de borger en vooral de instrumenaanbieder wel.

Wat kost een kwaliteitsborger?

Het publieke deel van de Wkb start met Gevolgklasse 1 bouwwerken. Men schat voor die bouwwerken gemiddeld 1,5% van de bouwkosten. Voor de andere gevolgklassen zal dit nog nader moeten blijken.

Worden de kosten van de omgevingsvergunning dan verlaagd?

Ja. Als de sector zaken op een goede manier vastlegt, dan kunnen kosten worden teruggehaald in het werk. De huidige leges grondslag, een percentage van de bouwsom (gem. 3 tot 4% van de bouwkosten) verdwijnt. Deze grondslag geldt niet meer voor meldingsplichtige werken. Het ministerie verwacht dat mede hierdoor de leges fors zullen dalen. Men verwacht dat de Wkb per saldo ca. 5 miljoen aan besparingen oplevert.

Wat en hoe moet de (onder)aannemer vastleggen op de bouw? Denk aan Papier/ PDF/ Software/ App/ Snagstream/ Bouw7/ HomeDNA

Als een aannemer met bijvoorbeeld Snagstream werkt, kan hij dat vragen van zijn onderaannemers. Bij andere programmatuur zou het niet uit moeten maken, want met API’s kan allerhande software gekoppeld worden. (Noot van de redactie; Niet iedereen praat luchtig over die koppelingsmogelijkheden). Je moet het onderling regelen. Met schriftelijke bewijsvoering is nog heel weinig ervaring opgedaan, daar is nog wat te doen. Het is belangrijk dat alles wat aan het zicht wordt onttrokken, vastgelegd wordt. Er moet goed bijgehouden worden wanneer en waar een foto gemaakt is. Dit vooraf goed afstemmen. Doe dat op de meest kritische punten van het bouwwerk.

Kan het voorkomen dat op 2 identieke werken van bijv. 20 woningen totaal andere zaken moeten worden vastgelegd?

Ja dit zou kunnen. Verschillende borgers (al dan niet werkend volgens verschillende instrumenten) kunnen verschillende eisen / verschillende borgingsplannen maken. Hangt ook af van specifieke risico’s die op het bouwwerk van toepassing zijn. De verschillen zullen niet groot zijn. Het is aan te bevelen voor de afbouwsector om per werksoort een lijst van te borgen elementen te maken. Wat en wanneer gedocumenteerd / vastgelegd moet worden. Oftewel: Risico’s inventariseren. Leg die lijsten voor aan instrumentaanbieders. Wellicht worden ze dan generiek toepasbaar. Er zijn enkele andere brancheorganisaties die daar al mee bezig zijn.

Alles in detail vastleggen geeft veel administratief werk?

Ja, het is een hoop administratief werk. Maar het kan uw aansprakelijkheid flink beperken en dat is ook wat waard.

Moet een ingehuurde medewerker aan ons aantonen wat hij doet?

Ja, want u bent verantwoordelijk.

Hoe gaan ZZP’ers met de wet om?

ZZP’ers moeten hier ook mee aan de slag. Die hebben met exact dezelfde eisen te maken. Voor iedereen geldt dezelfde maatstaaf. Concurrentievervalsing gaat u hiermee meer tegen.

Hoe zit het met garantie?

(Verborgen) Gebreken, bouwbesluiteisen zoals energie, ventilatie, geluid, instorten etc. zijn in sommige gevallen 20 jaar voor rekening van de aannemer, in redelijkheid en billijkheid.

Hoe zit het met het depotbedrag bij de notaris?

Onderdeel van de Wkb is de verscherpte regeling rond 5% van de aanneemsom in depot bij de notaris. De particuliere opdrachtgever van een nieuwbouw woning kan gebruik maken van het opschortingsrecht. Dat wil zeggen dat de laatste termijn geheel of gedeeltelijk kan worden vastgehouden tot alle klachten zijn verholpen. Nieuw is dat de bouwer de opdrachtgever actief dient te informeren over dit recht.

Deel dit artikel: