NOA Menu
donderdag 19 april 2018

EIB-rapport voor behoud van onze ambachtelijke opleidingen

“De ambachtelijke beroepen in afbouw en gespecialiseerde aannemerij staan onder druk”, opende AFNL-NOA voorzitter Sharon Gesthuizen dinsdag 17 april de bijeenkomst waar de uitkomsten van een EIB-onderzoek bij Perscentrum Nieuwspoort van de Tweede Kamer werd gepresenteerd. Het rapport bevat aanbevelingen voor aanpassingen in wet- en regelgeving voor behoud van kleine opleidingen in de bouw en afbouw.

EIB-rapport

“In crisistijd heeft zo’n 50% van de medewerkers afscheid genomen van onze bedrijfstakken”, vertelde Sharon Gesthuizen namens NOA en AFNL aan de toehoorders. “De cijfers liegen er niet om: we hebben te weinig leerlingen op onze opleidingen, maar komende vijf jaar hebben afbouw en gespecialiseerde aannemers bij elkaar wel zo’n 14.000 extra vakkrachten nodig. Alleen in de afbouw moeten er komende jaren ruim 6.400 nieuwe arbeidskrachten bij komen om aan de vraag te kunnen voldoen, zo heeft EIB onderzocht. Dat is niet alleen een sectoraal probleem. Het is een maatschappelijk probleem, want ook de afspraken in bijvoorbeeld het Klimaatakkoord van de regering spelen een rol: er moet enorm veel ge- en verbouwd worden, waarvoor we gezamenlijk nieuwe ‘handjes’ moeten werven.”

Moeilijk, maar niet onhaalbaar

Taco van Hoek, directeur Economisch Instituut voor de Bouw, presenteerde de onderzoekscijfers en aanbevelingen, die in opdracht van AFNL-NOA zijn opgesteld: “De vraag naar arbeidskrachten blijft de komende jaren krachtig toenemen en dit roept de vraag op hoe hier in kan worden voorzien. Waar haalt de sector ze vandaan én hoe kan daarbij de kwaliteit van de vakkrachten worden geborgd? De opgave om het benodigd aantal arbeidskrachten te behalen is moeilijk, maar niet op voorhand onhaalbaar.” Op basis van de huidige cijfers is het een utopie dat we via het reguliere onderwijs voldoende vakbekwame arbeidskrachten in onze markten kunnen laten instromen. Er zal daarnaast gefocust moeten worden op de zogenaamde ‘zij-instromers’: handige mensen die al aan het werk zijn, maar die we met een carrière switch kunnen laten kiezen voor de afbouw.  

Kleine visvijver

Van Hoek: “Ik voorzie dat de sectoren komende jaren niet zonder buitenlandse arbeidskrachten kunnen. De Nederlandse vijver is simpelweg te klein om in te vissen, omdat heel veel sectoren op zoek zijn naar handige mensen.” Het door de overheid bekostigd onderwijs moet wel op de schop om er voor te zorgen dat de instroom van gekwalificeerde arbeidskrachten gegarandeerd wordt. Zij-instromers volgen vaak niet meer een volledig reguliere opleiding.” Een ander probleem is het voortbestaan van opleidingen in onze relatief kleinschalige bedrijfstakken. Er werden voorbeelden genoemd van kleine opleidingen die worden opgeheven als er onvoldoende leerlingen zijn. Bovendien is ook de bekostiging van het onderwijs inconsequent. Er wordt geen rekening gehouden met het gegeven dat voor een opleiding tot bijvoorbeeld stukadoor met praktijkvormend onderwijs ook materialen en een speciale praktijkwerkplaats benodigd zijn. Voor een MBO-scholier ontvangt een ROC een identiek bedrag. 

Huidige regels tegen het licht houden

Aan de hand van stellingen werden onze pijnpunten aan de aanwezige Kamerleden voorgelegd. De heer El Yassini was aanwezig namens de VVD, mevrouw Kuik namens CDA en de heer Van Meenen van D’66. De heer Bruins van CU woonde wel de presentaties bij, maar moest voor de paneldiscussie terug naar de Tweede Kamer: “Ik mocht gisteravond het rapport al bestuderen en ben er blij mee. In de Kamer moeten we goed naar de huidige regels gaan kijken, want daar waar mogelijk moeten we jullie sectoren helpen om dit instroomdoel te bereiken.”

Diplomering middels deelcertificaten

De Kamerleden werden gevraagd te reageren op de stelling dat het voor zij-instromers mogelijk moet worden gemaakt om een erkend MBO-diploma te halen middels deelcertificaten. Probleem is dat de overheid wel een reguliere opleiding financiert, maar geen geld uit trekt als het diploma wordt behaald door middel van certificaten. Alle partijen toonden een welwillende houding om het probleem nader te bekijken. 

Behoud kleine opleidingen 

Kleinschalige opleidingen staan onder druk. Zijn er geen of onvoldoende leerlingen, dan wordt de opleiding opgeheven, waardoor er geen onderwijs meer verzorgd wordt. Dat vinden AFNL en NOA onaanvaardbaar. Een oplossing kan liggen in het meer landelijk en regionaal organiseren van het onderwijs. Daarom willen NOA en AFNL een landelijke pilot in samenspraak met overheid en ROC’s. Daarvoor moet de overheid ook geld beschikbaar stellen. De discussie vlamde op toen de politici de bal bij de aanwezige ondernemers wilde leggen. Gaandeweg gingen Kuik, El Yassini en Van Meenen zich steeds meer realiseren dat er voor de overheid nog wel wat werk aan de winkel is. Een werkbezoek zal wellicht op korte termijn georganiseerd worden om de Kamerleden meer inzicht te geven in de problemen die men ervaart.

Hartenkreet

NOA-voorzitter Hendrik Ruys riep de Kamerleden op om “meer mogelijkheden te bieden om mensen praktisch op te leiden. We zijn trots op ons vak! Al decennia lang hebben we geïnvesteerd in opleidingen. De bedrijfstak neemt zijn verantwoordelijkheid. Er zijn heel veel handige mensen die we onze passie door willen geven. Laten we gezamenlijk investeren in de trots van onze sector en nieuwe mensen een toekomst bieden met goed onderwijs en de mogelijkheid een diploma te halen!” 

Instroomplan Afbouw

Voorzitter Ruys gaf aan het slot van zijn toespraak aan dat de bedrijfstak initiatief neemt om het tekort aan arbeidskrachten te verminderen. NOA heeft samen met vakbonden en Savantis een plan bedacht om met extra inzet en activiteiten de extra arbeidskrachten te gaan werven. Hierover binnenkort meer!      

Inloggen


Lid worden?

Personen actief in de Nederlandse afbouw krijgen veel voordelen als lid van NOA.


Lees de voordelen en word lid