NOA Menu

NOA Kenniscentrum

Voorkom blootstelling aan kwartsstof

door: Gert van der Meulen
| Praktijk

Kwartsstof

Respirabel kwartsstof is ongezond. Dagelijkse blootstelling aan deze stof kan leiden tot longziektes en kanker. Uit diverse onderzoeken van Stichting Arbouw en TNO wordt opgemaakt dat in de bouw en afbouw de grenswaarde van 0,075mg/m3 per dag in 60% van de gevallen wordt overschreden.

Uit blootstellingsonderzoek blijkt dat bij verschillende typen bewerkingen de concentraties kwartsstof in korte tijd hoog oplopen. Dit gebeurt vooral bij het gebruik van handgereedschappen. Bij boren, schuren, frezen en dergelijke wordt de norm van 0,075mg/m3 snel overschreden. Deze norm geldt overigens niet alleen voor werknemers in loondienst, maar ook voor ZZP-ers die op de bouwplaats bezig zijn.

Wanneer blootstelling?

In de afbouw komt blootstelling van kwartsstof onder andere voor bij het boren in beton, bij het vastzetten van profielen, het verwijderen van oude lagen cement/beton en het slijpen van bijvoorbeeld terrazzowerk. Om blootstelling te voorkomen is het belangrijk dat er geprobeerd wordt om stofvorming bij de bron tegen te gaan. Dit kan door afzuiging en/of verneveling met behulp van water. Dit is niet altijd eenvoudig. In de praktijk blijkt dat werkgevers ook vaak niet goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden om blootstelling te voorkomen.

Oplossingen

Bij het boren van gaten in (betonnen) wanden en plafonds - bijvoorbeeld om profielen vast te zetten - is het vaak lastig en omslachtig om een stofzuiger aan een boormachine te koppelen. Dit is meestal ook niet nodig. Het is inmiddels mogelijk om een snoerloze boormachine uit te rusten met een cassette, waardoor het stof bij de bron wordt afgezogen. Zo komen er geen stofdeeltjes vrij. Dit geldt ook voor de haakse slijper. Door de toepassing van water (verneveling e.d.) wordt het vrijkomen van stof tegen gegaan.

Goedgekeurde gereedschappen

Om problemen bij eventuele inspecties door de Inspectie SZW te voorkomen, is het belangrijk dat vaststaat dat uw materiaal aan de eisen voldoet. U hoeft zelf geen dure blootstellingsonderzoeken uit te voeren, als u gebruik maakt van de mogelijkheden die in de Arbocatalogus Arbouw worden geboden. In de arbocatalogus kunt u per beroep de risico’s bekijken en staan de te nemen maatregelen opgesomd. Bij de genoemde maatregelen kunt u veelal doorklikken naar websites met gereedschappen. Ook de leveranciers van deze gereedschappen staan vermeld in de online arbocatalogus. Als u gebruik maakt van dergelijke gereedschappen gaat de Inspectie SZW er vanuit dat u aan de gestelde eisen voldoet.

Boormachine-sets die aan de eisen voldoen, kunt u bekijken op de website van TNO. Bij het gebruik van deze boormachines gaat de inspectie er ook vanuit dat u aan de wet voldoet. Mocht u gebruik maken van gereedschappen van andere fabrikanten en/of leveranciers, die niet in de arbocatalogus staan vermeld, zorg er dan voor dat u van hen een verklaring ontvangt dat de gereedschappen voldoen aan de wettelijke eisen.

Boete

Mensen in de bouw denken doorgaans zelf dat het wel meevalt met de blootstelling aan kwartsstof. Of men wil liever geen geld uitgeven aan goedgekeurde gereedschappen. Die mensen wijzen we er graag op dat er bij een controle door de Inspectie SZW een hoge boete kan worden opgelegd. Als namelijk blijkt dat de gereedschappen niet aan de wettelijke eisen voldoen om de blootstelling te beperken - de norm wordt dus overschreden - dan kan de boete oplopen tot een bedrag van € 18.000,-. Daarvoor kunt u heel wat gereedschap aanschaffen waarmee wel gezond en veilig gewerkt kan worden! Voorkomen is beter dan genezen en dat geldt zeker bij kwartsstof.

Inloggen


Lid worden?

Personen actief in de Nederlandse afbouw krijgen veel voordelen als lid van NOA.


Lees de voordelen en word lid