NOA Menu

NOA Kenniscentrum

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2016-2021

door: Erica van Aken
| Management

Nieuwbouwproductie utiliteitsgebouwen

Het Economisch Instituut voor de Bouw publiceerde onlangs de nieuwste verwachtingen voor de gehele bouwsector in de komende jaren. Onze afbouwsectoren zijn daarin niet specifiek uitgelicht, maar onderbouwde verwachtingen over bouwproductie en werkgelegenheid bieden interessante input voor het vaststellen of bijsturen van uw koers. We hebben enkele aandachtspunten uit de 98 pagina’s tellende publicatie gehaald. 

Na zes zware jaren is de bouwproductie in het afgelopen jaar ineens fors toegenomen. 2015 was qua groei een topjaar: Het productievolume nam met 7% toe, wat neerkomt op een stijging met bijna € 4 miljard. “Nu de prijzen nog omhoog”, horen we u wellicht denken. Daarvoor moet u zelf de komende jaren benutten, want de vooruitzichten zijn gunstig. De bouwproductie kan zowel in 2016 als in 2017 met 4,5% toenemen, waarna de groei op middellange termijn afvlakt naar 3% per jaar. Bij deze ontwikkeling stijgt het productievolume van de bouw van € 58 miljard in 2015 naar € 72 miljard in 2021. Ook de werkgelegenheid trekt steeds sterker aan. EIB verwacht dat deze in de periode tot 2021 met 70.000 voltijds arbeidsplaatsen toeneemt. Daarmee wordt het massale werkgelegenheidsverlies sinds het uitbreken van de crisis vrijwel gecompenseerd.

Spectaculaire groei woningbouw

Het afgelopen jaar stond in het teken van een spectaculaire toename van de woningbouw. Volgens voorlopige cijfers is de nieuwbouwproductie in 2015 met  24% gegroeid, terwijl de herstel- en verbouwactiviteiten in de woningbouw met 17% zijn toegenomen. De gunstige ontwikkeling van de woningbouwproductie was al eerder ‘voorspeld’, maar de reeds gerealiseerde omvang van de productiestijging overtrof alle verwachtingen. De woningbouw blijft ook de komende jaren de motor van de groei. Dit jaar wordt 14% meer nieuwbouw verwacht en 2,5% groei in herstel en verbouw van woningen. Voor 2017 verwacht EIB respectievelijk 12% en 5,5% groei. Vanaf 2018 gaat de groei afvlakken. 

Utiliteitsbouw is gematigd

In 2015 is de productie in de utiliteitsbouw nauwelijks toegenomen, met uitzondering van kantoren en agrarische gebouwen. De productie werd vooral gedrukt door sterke terugval van investeringen in zorggebouwen. De herstel en verbouw nam wel met 3,5% toe. De totale utiliteitsbouwgroei komt in 2016 en in 2017 uit op 4%, zo wordt verwacht. Over de gehele  periode tot in 2021 neemt de productie gestaag toe in de tijd.

Werkgelegenheidsherstel blijft achter

De werkgelegenheid in de bouwnijverheid (inclusief uitzendkrachten) is in 2015 gegroeid met 2%. Met een productiegroei van 7% blijft de groei van de werkgelegenheid duidelijk achter. Het is normaal dat de werkgelegenheid van werknemers in de bouw reageert met vertraging reageren op een productieherstel. Doorgaans vangen bedrijven de toegenomen vraag eerst op door het bestaande personeelsbestand efficiënt in te zetten. Hierdoor vindt een verhoging van de arbeidsproductiviteit plaats en neemt het productievolume per arbeidsjaar toe. Pas na verhoging van de productiviteit én bij een blijvende vraagtoename zullen bedrijven ook weer extra arbeidskrachten inzetten. 

Enorme banengroei

Inmiddels zijn er meer bedrijven voornemens om het vaste personeelsbestand uit te breiden. Dit blijkt uit de maandelijkse conjunctuurpeiling van het EIB. Afgelopen jaren verwachtte 5% van de bedrijven het personeelsbestand uit te breiden, maar dat is al gegroeid tot 15%. Dit jaar trekt de werkgelegenheid veel sterker aan en deze zal voor het eerst sinds het uitbreken van de crisis ook weer meer banen opleveren. In 2016 wordt een stijging van de werkgelegenheid verwacht met 16.000 arbeidsjaren, waarvan 10.000 extra  voltijds banen voor werknemers in de bouw. Het zal de nodige inspanningen kosten om geschikte nieuwe arbeidskrachten te vinden: na jaren van krimp is er een enorme terugval in leerlingenaantallen bij alle bouwopleidingen. De totale groei van de werkgelegenheid in de periode tot 2021 komt neer op 70.000 voltijds banen. Dan is de werkgelegenheid vrijwel weer terug op het niveau van voor de crisis.

Onzekerheden verwachtingen

Ook al wordt er gefundeerd onderzoek gedaan, het blijft moeilijk om productiegroei en werkgelegenheid te voorspellen. Voor de korte termijn zijn er echter een beperkt aantal onzekerheden, waardoor de verwachtingen grotere kans hebben daadwerkelijk realiteit te worden. De duidelijk toegenomen vergunning afgiften in de woningbouw en de stijgende orderportefeuilles in de woning- en utiliteitsbouw zullen dit jaar voor extra productiegroei zorgen. Een omslag in het economische klimaat en in het bijzonder een (sterke) stijging van de rente zou het beeld na 2016 wel duidelijk kunnen afremmen. Deze onzekerheden moeten worden onderkend. Met name de woningmarkt is gevoelig voor de renteontwikkeling. Desalniettemin hoeft een stijging van de risicovrije rente niet direct neer te slaan in hogere hypotheekrentes, maar bij aanhoudende rentestijging zal dit uiteraard wel het geval zijn. 

Een gedrukte publicatie van EIB is voor € 75,- te koop via hun website

Inloggen


Lid worden?

Personen actief in de Nederlandse afbouw krijgen veel voordelen als lid van NOA.


Lees de voordelen en word lid