NOA Menu

NOA Kenniscentrum

BIM in de afbouw

door: Erica van Aken

BIM In De Afbouw (3)

Tijdens het NOA Winterprogramma boden we de workshop ‘BIM in de afbouw’ aan. Deze workshop was een eerste kennismaking over systemen, begrippen en mogelijkheden. Want wat kunt u als afbouwer met het Bouw Informatie Model? Steeds meer aannemers werken ermee, maar in onze sectoren is ‘BIMmen’ zeker nog geen dagelijks gebruikt werkwoord. 

BIM is een methodiek om samen te bouwen. BIMmen kan met allerhande software en van BIM kan dus niet worden gezegd dat het een kant-en-klaar product is om mee te werken. Voor veel disciplines in de bouw zijn verschillende software ontwikkeld, omdat het onmogelijk is om alles in één pakket onder te brengen. Dan zouden er veel te veel ‘knoppen’ bestaan om het werkbaar te maken. Daarom zijn er tal van mogelijkheden met BIM en is er (nog) geen pakket dat 100% geschikt is voor de hele sector. Gelukkig richt Construsoft zich met Tekla Structures helemaal op onze specialisaties in de afbouw. 

BIM is modern bouwgereedschap 

“BIM moet geen doel op zich zijn”, meent Kristiaan Flierman van Construsoft, die samen met zijn collega Sjoerd Pouwels de workshop leidde. “Zie het als een modern stuk gereedschap waardoor het mogelijk wordt je werk nóg beter te doen. Iedereen in de bouw gebruikt ander gereedschap, en samen maak je iets moois. Zo is het ook met BIM. Het Bouw Informatie Model maakt het mogelijk dat iedereen in de bouwketen beschikbare informatie kan benutten en er werkprocessen door kan beheersen en verbeteren. Het doel is voor iedereen besparing en/of meer winst.

Wat te doen met interoperabiliteit?

Tijdens de workshop kregen de deelnemers diverse termen voor hun kiezen: IFC, BCF, clashcheck, schaartool, orthogonale weergave… De dag begon daarom met een schematische weergave van gebruiksmogelijkheden en wereldwijde toepassingen. Dat was verhelderend. “Interoperabiliteit heeft behoefte aan BIM”, vertelde Kristiaan. “In de hele sector gebruikt iedereen andere systemen en apparaten, maar kan wel samengestelde informatie raadplegen en gebruiken. Iedereen communiceert dan over hetzelfde en dat voorkomt fouten. Door het maken van goede afspraken (protocollen) gebruik je alleen de informatie die je nodig hebt en de rest laat je voor wat het is.” Dat klonk heel logisch, maar de deelnemers zaten meteen met een prangende vraag: ‘Van aannemers krijgen we IFC-bestanden doorgestuurd die door iedereen gelezen moeten kunnen worden, maar wat kan er ik helemaal mee?’ 

Leren door te doen

De workshop had daarom een hoog ‘doe-gehalte’. De deelnemers gingen direct zelf aan de slag om een BIM-model in te laden, instellingen te begrijpen en de informatie zo te filteren, dat het weer op een ‘ouderwetse geprinte’ tekening begon te lijken. Dat gebeurde allemaal in gratis software, zodat men ook thuis aan de slag kon met het geleerde, zonder direct in software te hoeven investeren. “Handig, want ik kwam zelf niet verder dan het openen van een IFC-bestand”, biechtte deelnemer Edwin op. “Met mijn muis kon ik het gebouw een zwieper geven en draaide het leuk in de rondte op mijn scherm, maar hoe ik in 1 keer alle binnenwanden kon selecteren, daar had ik geen idee van.”

Van perspectief wisselen

Vanuit perspectief aanzicht leerden de deelnemers hun selectie op orthogonale modus te zetten. Hierdoor verandert de manier waarop je tegen een object aankijkt. Bij de orthogonale modus wordt het model getoond met parallelle lijnen. Het object blijft ongeacht de afstand even groot. Bij de perspectieve modus zie je het object zoals je het in werkelijkheid ook zou zien. Om een goede calculatie te kunnen maken, is een bovenaanzicht per verdieping echter veel handiger.

Gratis gebruik versus betaald modelleren

Vervolgens leerden de deelnemers de verschillen tussen de gratis versie en betaalde software. Tijdens deze workshop werd gewerkt met Tekla BIMsight, maar ook Trimble Connect is gratis software om zelfstandig te kunnen werken. Andere software, zoals Solibri en NavisWorks beschikken ook over gratis viewers. “In grote lijnen werkt de software ongeveer hetzelfde als je eenmaal weet waar de juiste knoppen zitten en hoe je het programma moet aansturen”, legde Sjoerd Pouwels uit. “Per software wordt nog weleens een andere benaming gebruikt, maar in principe kun je na vandaag uit de voeten. Afhankelijk van wat je allemaal met BIM wilt doen, kun je volstaan met een gratis viewer of heb je andere software - zoals gebruikt tijdens de workshop - nodig.” 

Kijk goed wat nodig is

Ontwikkelaars van BIM-software hebben input en feedback van gebruikers nodig om de juiste zaken te kunnen programmeren. Daarom is er een uitdaging voor vloeren- en stukadoorsbedrijven. Het meest ver zijn fabrikanten met software voor metal stud wanden en systeemplafonds. “Je kunt elk detail uitwerken in BIM, maar het moet natuurlijk wel nut en noodzaak hebben”, meende Kristiaan. “De meeste aannemers gebruiken BIM op globaal niveau, dus als afbouwer hoef je niet alles tot en met het kleinste schroefje vast te leggen. Het gaat erom dat je van tevoren eventuele fouten op kunt sporen en tijdig met elkaar maatregelen kunt treffen, zodat er in één keer goed gebouwd kan worden. Zelf ontwikkelen wij al jaren in samenwerking met diverse marktpartijen onze software, wij zijn erg blij met de feedback die we ontvangen en zorgen er voor dat we snel inspelen op de wensen van de gebruikers.”

Virtueel fouten opsporen

Er werd ook geoefend met het uitvoeren van clashchecks: dit is het opsporen van conflicten in modellen en tekeningen. Bijvoorbeeld tussen die van de architect en die van het leidingwerk. Door gebruik van BIM kunnen verkeerde aansluitingen makkelijk worden gevonden én worden voorkomen. In de praktijk blijkt dat het communiceren over fouten in het BIM-model ook nog een vak apart is. Hiervoor is BCF ontwikkeld, dit staat voor BIM Communicatie Formaat en hiermee kunnen de afwijkingen van een BIM-model gecommuniceerd worden. Want ook voor communicatie geldt: een eenduidige uitwisseling verkleint de kans op fouten tussen ketenpartners. De in de workshop gebruikte gratis software biedt ook de mogelijkheden te communiceren via BCF. 

Met een vingerknip naar de volgende verdieping

Een kijkje door de Microsoft HoloLensTM maakte het gebruikte BIM-model vervolgens levensecht. De Mixed Reality-bril maakt het mogelijk om een bouwontwerp als hologram te kunnen zien. Het is een gekke gewaarwording om een virtueel gebouw te kunnen beoordelen en interactief aan te passen. Met behulp van een vingerknip zoom je in en uit, wissel je tussen instellingen en kun je heel gedetailleerd stijlen en detailleringen bekijken. 

BIM is een openbaring

Enthousiast over het geleerde keerden de deelnemers na een intensieve dag huiswaarts. “Een hele openbaring”, vond cursist Leon. “Jammer dat ik er nog niet alles op het gebied van stucwerk mee kan. Ik denk dat ik maar in de droogbouw ga, dan kan ik morgen al lekker gaan BIMmen!” 

Inloggen


Lid worden?

Personen actief in de Nederlandse afbouw krijgen veel voordelen als lid van NOA.


Lees de voordelen en word lid